Biała „góra śniegu” w Indiach to toksyczne wysypisko marmuru

W suchym indyjskim stanie Radżastan turyści tłumnie fotografują się na białych wzgórzach przypominających śnieg. To jednak odpady z obróbki marmuru, a mieszkańcy okolicznych wsi skarżą się na choroby płuc, skóry i zniszczone pola.

Wysypisko, które stało się atrakcją

Pod Kishangarh w dystrykcie Ajmer leży wysypisko szlamu marmurowego o powierzchni około 300 akrów (121 hektarów). Lokalnie nazywane „Snow Yard” jest największym tego typu miejscem w Azji. Białe wzgórza i wypełnione wodą zagłębienia tworzą nietypowe tło, a wstęp jest bezpłatny.

Codziennie przyjeżdżają tu setki osób. Nowożeńcy i pary przed ślubem robią sobie sesje zdjęciowe, influencerzy nagrywają krótkie filmy, a na miejscu kręci się też teledyski i sceny filmowe. Jeden z odwiedzających, biznesmen ze stanu Uttar Pradesh, powiedział, że jego rodzinie miejsce skojarzyło się z Kaszmirem, ale o skutkach zdrowotnych i środowiskowych nic nie wiedział.

Skąd tyle odpadów

Kishangarh to ośrodek przetwórstwa marmuru i granitu. Działa tam prawie 1200 zakładów, a dzienne obroty branży szacuje się na ponad 160 mln rupii (ok. 1,7 mln dolarów). Według federacji przemysłu granitu i kamienia daje to pracę około 25 tys. osób. Codziennie prawie 1000 cystern wywozi szlam z zakładów i zrzuca na wysypisku około 5500 ton odpadów.

Co mówią mieszkańcy i naukowcy

W pobliżu mieszka około 5 tys. osób, m.in. w wiosce Bhogiyawas. 53-letni rolnik Bagharam Gurjar mówi, że problemy dotykają co najmniej sześciu wsi: infekcje klatki piersiowej, kłopoty z zębami i alergie skórne występują zarówno u dzieci, jak i u starszych. Pył osiada na polach, utwardza glebę i utrudnia uprawy. Starszy mieszkaniec twierdzi, że woda gruntowa nie nadaje się już do picia, bo ma bardzo dużo fluorków, a jemu psują się zęby i słabną kości.

Lekarka z Ajmeru Aditi Goyal potwierdza wzrost liczby przypadków chorób układu oddechowego w ostatnich latach i radzi noszenie maseczek. Najbardziej zagrożeni są pracownicy zakładów, narażeni na długotrwały kontakt z toksycznym pyłem.

Badanie zespołu prof. Laxmiego Kanta Sharmy z Uniwersytetu Centralnego Radżastanu wykazało kilkukrotnie podwyższone stężenie krzemianu ołowiu w glebie oraz przekroczone normy dla pyłu PM2,5. Cząstki odpadów mają mniej niż 75 mikrometrów, więc rozchodzą się daleko i pogarszają urodzajność ziemi. Autorzy ostrzegają, że część mieszkańców może cierpieć na krzemicę. Sharma uważa, że okolica nie nadaje się do zamieszkania i że wysypisko trzeba przenieść. Proponuje też budowę zakładów produkujących płytki, bo szlam można w nich wykorzystać.

Skargi mieszkańców do władz, w tym do stanowego urzędu ochrony środowiska (RSPCB), nie przyniosły efektów. Przed rokiem lokalny ekolog złożył sprawę w Narodowym Trybunale Zielonym. Ten uznał, że niekontrolowane składowanie szlamu zanieczyszcza wodę i powietrze, i polecił RSPCB prowadzić monitoring, kontrole próbek oraz karać zakłady łamiące normy. Urzędniczka RSPCB w Kishangarh odmówiła rozmowy z dziennikarzami. Mieszkańcy domagają się przeniesienia wysypiska oraz bezpłatnych badań lekarskich.

Co to oznacza dla polskiego czytelnika

Sprawa nie dotyczy bezpośrednio Polski, ale pokazuje, że efektowne zdjęcia z mediów społecznościowych bywają mylące. Turyści w takich miejscach powinni sprawdzać, co faktycznie oglądają, i unikać pyłu, a jeśli już tam są, zadbać o maseczkę. Kamień naturalny z Indii trafia na rynki światowe, więc warto wiedzieć, że jego produkcja może mieć wysoką cenę środowiskową.

W Unii Europejskiej składowanie odpadów przemysłowych i jakość powietrza podlegają szczegółowym przepisom i normom, w tym limitom dla pyłu PM2,5. Przypadek z Radżastanu pokazuje, co może się dziać, gdy takie zasady nie są skutecznie egzekwowane.

Źródło: Al Jazeera – „‘Like Kashmir’: How a toxic marble dump yard became a tourist spot in India”