Nowa szczepionka na grypę mRNA dla osób po 50. roku życia

Aktywność grypy w USA rośnie wcześniej niż zwykle, informują amerykańskie Centra Kontroli i Prewencji Chorób (CDC), ale na szczepienie nadal nie jest za późno. Osoby od 50. roku życia mają w tym sezonie do wyboru kilka preparatów, w tym zupełnie nową szczepionkę opartą na technologii mRNA.

Czym różni się szczepionka mRNA

Nowy preparat wykorzystuje tę samą technologię, którą znamy ze szczepionek przeciw COVID-19. Zamiast gotowego fragmentu wirusa organizm dostaje „instrukcję”, na podstawie której sam produkuje białko i uczy się na nie reagować. Tradycyjne szczepionki podaje się w postaci fragmentu patogenu.

Duża różnica dotyczy produkcji. Klasyczne szczepionki przeciw grypie powstają na bazie wirusów hodowanych w jajach kurzych lub w kulturach komórkowych. Producenci muszą z wyprzedzeniem zgadnąć, jakie szczepy będą krążyć zimą, więc zaczynają pracę sześć do dziewięciu miesięcy wcześniej. Szczepionkę mRNA można przygotować szybciej, łatwiej dostosować do nowego szczepu i szybciej zwiększyć skalę produkcji.

Skuteczność i skutki uboczne

Pierwsze badanie, opublikowane niedawno, wskazuje, że szczepionka mRNA była o około 27% skuteczniejsza od zwykłej szczepionki o standardowej dawce. Ann Falsey, która zajmuje się chorobami zakaźnymi na University of Rochester School of Medicine, zwraca uwagę, że preparaty mRNA częściej wywołują odczyny poszczepienne. Może się pojawić bardziej bolesne ramię albo gorsze samopoczucie następnego dnia. Jak mówi Falsey: „To zawsze kompromis”.

Ograniczenie wieku wynika z przebiegu badań. Amerykańska agencja FDA zatwierdza szczepionkę tylko dla grupy, w której ją testowano, a były to osoby od 50. roku życia, bardziej narażone na ciężki przebieg grypy. Nie oznacza to, że u młodszych ludzi preparat by nie działał.

Obawy wokół technologii

Część osób nadal podchodzi do szczepionek mRNA z nieufnością. Falsey przypomina, że nad takimi preparatami pracowano od kilku dziesięcioleci, a nie dopiero w pandemii. Od tamtej pory minęło też sporo czasu i przybyło danych. Zdaniem Falsey warto dopytać, czego konkretnie dana osoba się obawia. Do częstych lęków należy to, że materiał genetyczny wbuduje się w DNA, a to, jak zapewnia Falsey, jest niemożliwe.

Alternatywy dla starszych dorosłych

Falsey nie sądzi, by szczepionki białkowe wkrótce zniknęły, bo część ludzi po prostu nie chce preparatów RNA, a wybór powinien pozostać. Dla starszych dorosłych dostępne są w USA m.in.:

• szczepionka wysokodawkowa, białkowa, produkowana tradycyjnie w jajach,
• szczepionka z adiuwantem, czyli dodatkiem, który pobudza układ odpornościowy do silniejszej reakcji,
• szczepionka komórkowa o podwyższonej dawce.

W grupie wiekowej 50–64 lata szczepionki wysokodawkowa i z adiuwantem nie są zatwierdzone. Dla osób, które chcą dodatkowej ochrony, nowy preparat mRNA jest więc jedną z możliwości.

Co to oznacza dla polskich czytelników

Wypowiedzi dotyczą sytuacji w Stanach Zjednoczonych i decyzji amerykańskiej FDA. Z przekazanych informacji nie wynika, czy podobna szczepionka mRNA przeciw grypie jest już dostępna w Polsce lub w Unii Europejskiej. W Europie o dopuszczeniu preparatów decydują tamtejsze regulacje, więc nie należy zakładać, że zalecenia z USA obowiązują także u nas.

Z tej rozmowy wynika jednak praktyczna wskazówka: sezon grypowy może zacząć się wcześnie, a szczepienie ma sens także wtedy, gdy zbliża się szczyt zachorowań. Osoby po 50. roku życia, zwłaszcza z grup zwiększonego ryzyka, powinny zapytać lekarza lub farmaceutę, jakie szczepionki są u nas dostępne i który preparat będzie dla nich odpowiedni.

Źródło: NPR – „What people aged 50 and older need to know about flu shots”